Onderzoek Nederlands
Levende Talen Tijdschrift
Levende Talen Tijdschrift is het kwartaalblad van de Vereniging van Leraren in Levende Talen. Er worden artikelen over onderzoeken naar taalonderwijs. Ook vind je er besprekingen van proefschriften. In het nummer van september 2011 staat een samenvatting van het onderzoek van Suzanne E.Mol naar het effect van leesbevorderingsprogramma's. De rol van vrijetijdslezen is heel belangrijk, vooral voorlezen op jonge leeftijd blijkt veel effect te hebben. Suzaane E. Mol en Adriana G.Bus: Lezen loont een leven lang In Levende Talen Tijdschrift jrg.12:3, p.3-16.
In hetzelfde nummer wordt het proefschrift van Marja van Knippenberg besproken: Nederlands in het middelbaar beroepsonderwijs. Dit proefschrift is een case study van de toestand van het onderwijs in het Nederlands op een ROC. Het geeft een zeer realistisch beeld, waar je als docent Nederlands niet vrolijk van wordt. De recensent betreurt het dat Van Knippenberg haar onderzoek niet heeft aangevuld met behulp van een panel van docenten aan andere ROC's. In Levende Talen Tijdschrift jrg.12:3, p.41-44.
Levende Talen Tijdschrift
Taalbeschouwing
Een inventarisatie van empirisch onderzoek in basis- en voortgezet onderwijs
In deze publicatie geven Helge Bonset en Mariëtte Hoogeveen een overzicht van het empirisch onderzoek in de afgelopen veertig jaar, in het Nederlandse en Vlaamse primair en secundair onderwijs.
Ze omschrijven het domein Taalbeschouwing en beschrijven vervolgens het onderzoek naar traditioneel grammaticaonderwijs (zinsontleding en woordbenoeming), alternatief grammaticaonderwijs (bijvoorbeeld zinsopbouwonderwijs), geïntegreerd taalbeschouwings- en taalvaardigheidsonderwijs, en taalkundeonderwijs.
Daarbij komen vragen aan de orde als: heeft grammaticaonderwijs effect op de taalvaardigheid van leerlingen? Heeft het onderwijs in de moderne vreemde talen baat bij grammaticaonderwijs binnen het eerstetaalonderwijs? Is taalkundeonderwijs in de bovenbouw haalbaar en wenselijk?
Ook wordt beschreven wat leerkrachten in de praktijk doen aan taalbeschouwingsonderwijs, en wat leerlingen op dit gebied presteren aan het einde van het basisonderwijs.
De inventarisatie is uitgevoerd binnen het kader van Het Taalonderwijs Nederlands Onderzocht en Het Schoolvak Nederlands Onderzocht: projecten van SLO, SCO-Kohnstamminstituut, Instituut voor de Lerarenopleiding van de UvA en Nederlandse Taalunie. De publicatie verscheen in december 2010 en kan hieronder gedownload worden.
Taalbeschouwing: een inventarisatie
[-
1082 Kb
]
Het debat in het Voortgezet Onderwijs
Debatverkoop Onder deze titel deed Dennis Klaver: d.klaver@casema.nl een onderzoek naar de rol van het debat in het Voortgezet Onderwijs. Hij interviewde 42 docenten Nederlands. Zijn conclusie is dat het debat duidelijk in opmars is, maar dat gedegen kennis over debatvormen nog schaars is.
DebatVerkoop: het volledige onderzoeksrapport
[-
94 Kb
]
Nut van traditioneel grammaticaonderwijs
Naar aanleiding van een vraag op de mailinglist ontstond begin januari 2011 een discussie over de zin en onzin van traditioneel grammaticaonderwijs. Helge Bonset verzamelde onderzoeken naar het nut van grammaticaonderwijs. De discussie is na te lezen op het Forum van de vakcommunity Nederlands.
Nut van traditioneel grammaticaonderwijs
Forum Nederlands
Het taalonderwijs Nederlands onderzocht
Op de website van de Nederlandse Taalunie vind je informatie over al het wetenschappelijk onderzoek naar het onderwijs Nederlands in het basis- en voortgezet/secundair onderwijs, uitgevoerd tussen 1969 en 2007. Er is een online databank van 1200 onderzoekspublicaties en er zijn een aantal publicaties te downloaden, zoals de onderzoekspublicaties van de SLO. Wat weet je zelf uit onderzoek? Beantwoord 10 kwisvragen.
Kwisvragen
Het taalonderwijs Nederlands onderzocht
Het Schoolvak Nederlands opnieuw onderzocht
Een inventarisatie van onderzoek van 1997 tot en met 2007.
Het Schoolvak Nederlands opnieuw onderzocht
Centrale examens Nederlands en het ERK
Bij de SLO is in 2008 en 2009 onderzoek gedaan naar de koppeling van de centrale examens Nederlands aan referentieniveaus van het ERK. Er is gekeken naar de niveaubeschrijvingen in de examenprogramma's en naar de centrale examens Leesvaardigheid van vmbo, havo en vwo in 2007 en in 2008. Het ERK blijkt een geschikt instrument te zijn om verschillen in taalbeheersing Nederlands als moedertaal en/of standaardtaal te beschrijven. Deze onderzoeken leveren een waardevolle bijdrage aan de wijze waarop de doorlopende leerlijnen taal geïmplementeerd kunnen worden.
Auteurs: Helge. Bonset, Theun Meestringa en Hans de Vries
De koppeling van centrale examens Nederlands aan referentie-niveaus S & O reeks, nr. 43
Een tweede koppeling van centrale examens Nederlands aan referentieniveaus S & O reeks, nr. 44
Basisonderwijs
Voor docenten Nederlands in het VO is het ook van belang op de hoogte te zijn van onderzoek dat in het basisonderwijs gedaan wordt. Helge Bonset en Mariëtte Hoogeveen doen al een paar jaar empirisch onderzoek naar taalvaardigheidsonderwijs in het basisonderwijs. Tot dusver zijn drie publicaties verschenen. Schrijven in het basisonderwijs, van maart 2007 Lezen in het basisonderwijs , 2009. Deel 1 gaat over begrijpend lezen en behandelt vragen als:
- Hangt een positieve leesattitude samen met vaardigheid in begrijpend lezen?
- Heeft onderwijs in leesstrategieën een positief effect op de vaardigheid in begrijpend lezen?
- Hoe presteren leerlingen in het basisonderwijs op toetsen begrijpend lezen?
Deel 2 heeft betrekking op leesbevordering en fictie en gaat in op vragen als:
- Zijn leerlingen de afgelopen decennia minder gaan lezen, onder invloed van tv en internet?
- Hoeveel tijd en aandacht besteden leerkrachten in het basisonderwijs aan leesbevordering?
- Heeft voorlezen een positief effect op de taal- en leesontwikkeling van leerlingen in het basisonderwijs?
Spelling in het basisonderwijs, 2009. In juni 2010 verscheen een vierde publicatie. Woordenschatontwikkeling in het basisonderwijs, 2010 In juli 2011 verscheen
Mondelinge taalvaardigheid in het basisonderwijs
Deze literatuurstudie is de zesde publicatie binnen het project Het Taalonderwijs Nederlands Onderzocht (HTNO) en behandelt het domein mondelinge taalvaardigheid. Achtereenvolgens komen onderzoeken aan de orde die gericht zijn op: doelstellingen, beginsituatie van de leerling, onderwijsleermateriaal, onderwijsleeractiviteiten, instrumentatie en evaluatie. Een korte nabeschouwing geeft inzicht op de vraagstelling en de conclusies van het onderzoek.
Schrijven in het basisonderwijs
[-
687 Kb
]
Lezen in het basisonderwijs
[-
510 Kb
]
Spelling in het basisonderwijs
Woordenschatontwikkeling in het basisonderwijs
[-
1107 Kb
]
Mondelinge taalvaardigheid in het basisonderwijs
[-
521 Kb
]
Vakdossiers Nederlands Tweede Fase
SLO stelt jaarlijks voor alle vakken vakdossiers Tweede Fase samen, waarin de stand van zaken in het bewuste vak beschreven wordt met het oog op herziening van de examenprogramma’s in de toekomst. Het Vakdossier Tweede Fase Nederlands 2006 heeft als thema: Nederlands in samenhang. Het beschrijft praktijkvoorbeelden waarin Nederlands samenwerkt met andere vakken of onderwijsleeractiviteiten.
Helge Bonset
email: h.bonset@slo.nl
www.slo.nl
Download hier het Vakdossier Nederlands 2006
|